NBR (Nitril Kauçuk)

Tanım

NBR (akrilonitril-bütadien kauçuğu), sızdırmazlık sektörünün en yaygın kullanılan malzemesidir. Bütadien ve akrilonitril monomerlerinin kopolimerizasyonuyla elde edilir. Fiyat/performans dengesi nedeniyle hidrolik, pnömatik ve genel endüstriyel uygulamalarda ilk tercihtir.

Akrilonitril oranının etkisi

Akrilonitril (ACN) içeriği tipik olarak %18 ile %50 arasında değişir:

• Yüksek ACN (%40 ve üzeri): Yağ ve yakıt direnci artar, gaz geçirgenliği düşer; fakat düşük sıcaklıkta esneklik kötüleşir.
• Düşük ACN (%20 civarı): Soğukta daha esnektir, yağ direnci daha düşüktür.
• Orta ACN (%33-35): Genel amaçlı dengeli kalite; standart O-ringlerin çoğu bu aralıktadır.

Sıcaklık aralığı

Genel amaçlı kaliteler için yaklaşık -30 °C ile +100 °C arasıdır. Kısa süreli maruziyetlerde +120 °C'ye çıkılabilir. Özel düşük sıcaklık kaliteleri -40 °C'ye kadar inebilir. Daha yüksek sıcaklıkta kullanılması gereken yağ uygulamalarında hidrojenlenmiş NBR (HNBR) veya FKM düşünülmelidir.

Güçlü yönleri

• Mineral yağlar, hidrolik yağlar, gres ve alifatik hidrokarbonlar
• Dizel yakıt, bitkisel ve hayvansal yağlar
• Su, su bazlı soğutma sıvıları ve seyreltik tuz çözeltileri
• Düşük kalıcı sıkışma, iyi aşınma direnci
• Ekonomik ve geniş ölçü stoku

Sınırları

• Ozon, UV ve atmosfer etkisine zayıf dayanır; açık havada çatlayabilir.
• Aromatik hidrokarbonlar, ketonlar, esterler ve klorlu çözücülerde şişer.
• Glikol bazlı fren sıvılarına uygun değildir (bu alan için EPDM tercih edilir).
• Sıcak buhar ve sıcak su uygulamalarında ömrü kısadır.

Tipik kullanım alanları

1. Hidrolik silindir ve valf sızdırmazlığı
2. Pnömatik sistemler ve kompresörler
3. Yakıt hatları ve filtre yuvaları
4. Redüktör ve yağ pompası kapakları
5. Genel amaçlı statik sızdırmazlık

Sertlik seçimi

Çoğu uygulamada 70 Shore A kullanılır. 90 Shore A, yüksek basınçta veya geniş yuva boşluğunda ekstrüzyona karşı tercih edilir. 50-60 Shore A ise düşük basınçlı, düşük sürtünmeli uygulamalarda işe yarar.

Not: Sıcaklık, akışkan ve basınç sınırları tipik değerlerdir. Kritik uygulamalarda üretici verileri ve deneme sonuçları esas alınmalıdır.